PDF Print

In het hart van de zaak 8

 

Voor Hij voor ons ging lijden…


 

Wij zijn Oud-Katholieken. Zo noemen wij ons en dat niet zonder reden.

Ons geloven, ons kerk-zijn, onze levenshouding in de wereld heeft een stevige basis. namelijk de Heilige Schrift én de levende traditie, het geloof van de Kerk van Jezus Christus. Die kerk is apostolisch en katholiek, dat wil zeggen, dat het gaat om heel de wereld en om alle mensen.

Door de tijden heen, tot in onze dagen.

Mensen zijn geroepen om God te aanbidden omdat Hij onze God is. Daarom worden in psalm 8 een klein kind en een zuigeling zonder enige prestatie genoemd om ons als voorbeeld te dienen. Want we mogen niet vergeten dat ons leven (en dat van de wereld) een genadevol bestaan is, een belangeloze gave van God.

De psalmist vraagt zich af in diepe verwondering waarom God naar een mensenkind omziet!

Wat betekenen wij vergeleken met het oneindige heelal, met de maan, de sterren, heel de kosmos waar we met al ons verstand maar nauwelijks iets van begrijpen. Heeft God ook mij in het oog?

Kan ik iets anders doen dan Hem aanbidden? Versta ik de uitdaging die God stelt aan de mens?

Het leven van plant en dier wordt overheerst door noodzakelijkheid en nut, zoals we in het Darwinjaar bij elke gelegenheid door de wetenschap en de pseudo-wetenschap kregen voorgehouden De instandhouding van de soort als drijfveer van de evolutie. Er is geen doel, alles berust op toeval. Of is er toch iets?

Een geseculariseerde samenleving die zich afkeert van God komt moeilijk verder en blijft beheerst door doodsangst Van hoop en verwachting van een toekomst is immers geen sprake, de sterfelijkheid van de mens is voor de moderne mens die streeft naar autonomie, die het leven in eigen hand wil houden, een schandaal. Eigenlijk gezegd maakt niet de sterfelijkheid maar de vervreemding van God de dood voor ons tot vijand. En vluchten in een zelfgekozen dood, in de weigering om verder te leven, is kiezen voor een schrikwekkende leegte. De dood is de ontkenning dat wij zelf ons bestaan kunnen gronden door middel van prestatie en bezit.

Maar er is goddank ook die andere zijde: de definitieve bevestiging dat ons leven als vrije gave door God geschonken is. Soms geven mensen aan dat besef uiting door het sterven te zien als een terugkeer naar de Schepper, zich over te geven in Gods hand.

Wie leeft in verbondenheid met God ervaart de sterfelijkheid als schepselmatigheid. Onze dood is opgenomen in het plan dat de Eeuwige heeft met al wat Hij geschapen heeft, ook mijn mensenleven.

Dat vraagt om geloof, om méér dan ongefundeerd menselijk vertrouwen ‘dat het allemaal wel goed zal komen’.

Het vraagt om een vertrouwen dat voortkomt uit de persoonlijke ontmoeting die voortkomt

uit de Godservaring.

Voor een christen is deze levenshouding nog meer gerechtvaardigd omdat God zelf in Jezus Christus het menselijk lijden heeft aanvaard en de macht van de dood gebroken heeft.

Het wordt Pasen! De morgen der verrijzenis.

Gods Woord en Geest sturen aan op een voleinding waarin de dood als laatste vijand onttroond zal zijn en God alles in allen is. Hoofdstuk 15 van de eerste brief van de apostel Paulus aan de gemeente van Korinthe is gewijd aan de opstanding van de doden, een groot geheimenis dat ons oproept om God te dienen in dit aardse leven, in de wetenschap dat door de Heer onze inspanningen nooit tevergeefs zijn.

 

God heeft in Christus de wereld met zich verzoend (2 Kor 5, 19)

 

In de geschriften van het Nieuwe Testament worden de eerste generaties christenen opgeroepen om stand te houden in hun geloof. En de eeuwen daarna in de vroege kerk is het niet anders. Er zijn bedreigingen, er is spot en verachting, er is gevaar en velen sterven als martelaar, als bloedgetuige in de navolging van Jezus Christus.

De wereld is vol ongerechtigheid, het kwaad viert hoogtij, het leven is zwaar en soms ondraaglijk. Zo was het toen en zo is het nu nog.

Wat we lezen in het grote Wijsheidsboek van Israël (Wijsheid 2, 1-12) komt ons herkenbaar over en blijft actueel tot in onze tijd toe.

Het gaat over de onrechtvaardigen die een eigen spelletje spelen ten koste van anderen en die mensen verhinderen om het spel van de liefde te spelen in antwoord op Gods l;liefde voor ons.

 

Kort en vol zorgen is ons leven..

want we zijn geboren uit puur toeval

en hierna zal het zijn alsof we er nooit geweest waren.

De ons te3obedeelde tijd is als een voorbijgaande schaduw

En er is geen terugkeer uit onze dood…

Komt, laten we daarom genieten van de goede dingen…

Laten we de rechtvaardige arme onderdrukken

Laat ons de weduwe niet ontzien…

Laat brute macht ons recht zijn

Want met zwakheid bereikt men niets.

Laten we de rechtvaardige in een val lokken…

Want hij berispt ons vanwege onze wetteloosheid.

 

Hoe moet al dit onrecht door mensen worden verzoend? Kan dit mateloze worden verzoend? Hoe kan dit en ander geweld worden bestreden? Wij kennen de Filippijnse Onafhankelijke Kerk als onze zusterkerk, als arm en toch rijk, kerk van de martelaren , maar levend uit de overwinning van Jezus Christus. Kortgeleden dachten we op zondagmorgen aan bisschop Alberto Romero die in zijn bed is vermoord omdat hij opkwam voor zijn pastoor die in 2005 is omgekomen door moordenaarshanden. En we dachten aan bisschop Oscar Romero tijdens zijn jaargedachtenis en we denken aan al die anderen want het houdt nooit op. In het voorbije jaar liepen de christenen wereldwijd het meeste gevaar om lijf en goed te verliezen. De cijfers liegen er niet om.

Hoe kan al dit onrecht, dit geweld ooit worden verzoend? Wat zal God dan doen met al die onrechtplegers? We vroegen het ons af jl. zondag toen we hoorden van het verhaal van de pachters van de wijngaard die tot het uiterste gingen.

Hoe kwaad is God, hoe beledigd, hoe lang laat hij mensen zo hun gang gaan?

 

God heeft de wereld met zich verzoend..

 

Altijd lopen mensen het gevaar om zó in beslag te worden genomen door het overheersende denken van hun tijd, dat er vervormingen optreden in het juiste verstaan van het evangelie. We kunnen de filosofie niet wegdenken, dat kan niet en dat mag niet, maar menig filosofisch stelsel heeft de theologie ingrijpend gevormd en niet zelden ook misvormd.

Wij richten ons in deze week op een herkenbaar en nog steeds actueel onderwerp en dat is de verzoeningsleer van bisschop Anselmus, een binnen de westerse Kerk zeer gerespecteerd man, die rond 1100 een boekje schreef Cur Deus homo, waarom God mens werd. Daarin beschrijft hij God als een beledigde feodale heerser die genoegdoening eist en bloed wil zien, allemaal keurig volgens het Romeinse recht. Omdat er geen mens is die hieraan kan voldoen, zendt Hij zijn Zoon en offert deze als een daad, voltrokken namens de mensheid tegenover de toornige God. Deze gedachte is echter vreemd aan de Schrift en de traditie van de Kerk en nog altijd wordt dit denken fel afgewezen door de Oosterse kerken die deze westerse ontwikkeling niet hebben doorgemaakt.

Ook de gedachte dat Christus de toorn van God zou hebben afgewend door het offer van zichzelf is vreemd want er is geen splitsing tussen God en Christus. Niet God moet verzoend worden. maar de mensheid. God heeft in Christus de wereld met zich verzoend; Christus is voor onze zonden gestorven en daarin klinkt Gods liefde en Gods pijn door, nu de Heer aan het kruis is gestorven en een smadelijke dood heeft ondergaan. Het laat zien waartoe het menselijk kwaad in staat is. Tot het laatst toe bidt Jezus voor zijn vijanden. Hij vraagt van ons mededogen, medelijden, zoals dat aangrijpend wordt verwoord in de liturgie van de Goede Week, in ons waken met Hem.

Maar Jezus is ook voor onze zonden gestorven omdat hij de hoofdoorzaak van onze zonde heeft weggenomen, de angst voor de dood die achter de angst voor God schuilgaat. Laten we God danken, die ons de overwinning geeft! Woorden van de apostel Paulus, waarin het geloof van de vroege christenen doorklinkt, een geloof dat in elke Paasnacht wordt vernieuwd en ingang vindt in de harten van ontelbare mensen over de gehele wereld.

 

Het lied van de Heer die knecht werd

 

Laat zo uw gezindheid zijn

als het was bij Jezus Messias,

 

die in de gestalte van God

het niet heeft beschouwd als een voorrecht

om Gode gelijk te zijn,

 

want Hij heeft de hemel verlaten,

het bestaan van een slaaf aanvaard

in alles gelijk aan de mensen,

 

en in de gedaante der mensen,

vernederd ten dode toe,

heeft Hij aan het kruis gehoorzaamd,

 

daarom heeft God Hem verhoogd

en heeft Hem een naam gegeven

boven alle anderen uit

 

opdat voor de naam van Jezus

zou buigen al at bestaat

in alle rangen der schepping,

 

en alle tong zou belijden

dat Jezus de Heer is,

tot glorie van God de Vader.

Amen.

 

(OKG 300, naar Filippenzen 2, 5- 11)

Gebed

 

Heer, wij weten dat uw lijden niet is van lang geleden

maar dat u nu lijdt in de wereld

die u niet los wilt laten,

dat u nog dagelijks wordt gekruisigd.

Open onze ogen waar wij u kunnen vinden

waar wij bij u kunnen zijn

als een levende gedachtenis.

Gezegend uw naam. Amen

 

Op weg naar de Goede Week

Zondag as. 28 maart, is het Palmzondag. We vieren dan met heel de Kerk in oost en west de intocht van de Heer in Jeruzalem. Toen hij de stad binnentrok, gezeten op een ezeltje, juichten de mensen hem toe en de kinderen wuifden met palmtakken. De mensen, jong en oud, riepen : Hosanna, de zoon van David. Gezegend hij die komt in de naam van de Heer. Hosanna in de hoge!.

 

De liturgie is een heilig spel. Op deze zondag wordt dit opperduidelijk. In de kerk worden groene takken gewijd en uitgereikt aan de mensen. De kinderen spelen hierbij een eigen rol. Er worden blijde liederen gezongen, doorgegeven naar het volgende geslacht.

Het vervolg van de viering draagt een geheel andere karakter. Gelezen wordt in dit C. jaar de lijdensverhaal volgens Lucas, voorgedragen door een drietal lezers die de rollen vertolken van Christus, de evangelist en de stemmen van anderen die in deze passie voorkomen.

 

U bent ook als gast, jong en oud, hartelijk welkom in deze dienst, het begin van de Goede Week.

 

De volgende aflevering van In het hart van de zaak verschijnt dinsdag 30 maart.

Zie voor de diensten en de aanvangstijden de Agenda.

De Gregoriaanse en de Juliaanse kalender vallen dit jaar gelijk, zodat we in oost en west gelijktijdig het Paasfeest vieren!

*