PDF Print

In het hart van de zaak 19

Zondag van de zelfverloochening, Zondag na Pinksteren 7

(deze zondag ligt het dichtst bij 22 juni, dat is dit jaar 20 juni a.s.)

 

Het is goed om op deze zondag –en daarna- te bedenken dat het hier niet handelt om iets bijkomstigs, maar om een basismotief van de christelijke godsdienst als het gaat om de verhouding tot andere mensen. Dat zijn er twee: naastenliefde en ootmoed.

Ook in de joodse moedergodsdienst komen we deze normen tegen in de ethiek van de Tora en wel in radicale vorm, herleid tot de absolute wil van God. De normen kregen de functie van rituele geboden; namelijk om de nabijheid van God en een leven ’voor zijn Aangezicht’ mogelijk te maken. Deze praktijk heeft het oerchristendom niet voortgezet.

Wel ontstaan de christelijke sacramenten en symbolische handelingen die van groot belang zijn voor het leven van de vroege Kerk, die bestaat uit joden en heidenen. In de woorden van Jezus en in het oerchristendom vinden we radicaliserende tendensen, maar die gaan gepaard met een tolerantie ten opzichte van overtredingen van normen. Er is een gedragspraktijk van verzoening, vergeving en aanvaarding van de mens zoals die echt is.

 

Vorige zondag ging het om die vergeving, niet als een gemakkelijk middel om het oude leven te kunnen voortzetten, maar om voortaan een leven naar Gods bedoeling voort te zetten.

Ook Israël was diep overtuigd van Gods liefde voor zijn volk, die maakt dat Hij een God is van goedheid en barmhartigheid. Psalm 103 zegt: Hij vergeeft alle zonden. Dat heeft grote consequenties voor ons mensen en wij dienen dit te beseffen wanneer we iedere zondag opnieuw gemeenschappelijk onze schuld belijden, dat wil zeggen, uitspreken voor God en voor elkaar. En niet alleen dat, maar ook het goede dat we hebben nagelaten te doen.

 

In de praktijk van het leven brengen we weinig of niets hiervan terecht, tenzij we willen en kunnen voldoen aan het motief van deze zondag, de ootmoed. Je kunt dat begrip ook omschrijven met: afzien van status, zelfverloochening, jezelf niet hoger achten dan een ander, niet hoogmoedig zijn.

In het evangelie van vandaag staat de navolging van Jezus centraal:

 

Wie mij navolgen wil, die verloochenen zichzelf, neme dagelijks zijn kruis op en volgen mij. Want wie zijn leven zal willen behouden, zal het verliezen, maar wie zijn leven verliest om mijnentwil, zal het behouden. (Lucas9, 22-24).

 

Er is in het NT sprake van een dubbele radicalisering, zowel in de richting van een consequente strengheid, als ook in de richting van een vergevingsgezindheid die alles overtreft. Het vormt de ontplooiing van mogelijkheden die aanwezig waren in de joodse traditie waaruit Jezus leefde.

Naastenliefde die zich uitstrekt tot vreemdelingen, groepen vijanden en zondaren is alleen op te brengen als we bereid zijn in ootmoed de ander te zien zoals je zelf wilt dat je gezien wordt. Het NT legt er de nadruk op dat ootmoed gestalte moet krijgen op basis van wederkerigheid, (verg. 1 Petrus, 5,1-7).

Het oerchristendom dat leefde met verhoogde normen, die de menselijke mogelijkheden praktisch te boven gaan, plaatste in het midden van de Bergrede het Onze Vader, met de bede om vergeving en de uitgesproken bereidheid hen te accepteren die niet kunnen voldoen aan de gestelde eisen.

 

Gelukkig de mens

Gelukkig de mens

die arm is van geest

en rijk aan barmhartigheid

wonden geneest.

 

Gelukkig de mens

die droefheid ontmoet

en door zijn blijmoedigheid

wonderen doet.

 

Gelukkig de mens

die zuiver van hart,

gewapend met eerlijkheid

eigenwaan tart.

 

Gelukkig de mens

die niet eerder zwicht

tot hij in gerechtigheid

vrede hier sticht.

 

Gelukkig de mens

die dit heeft volbracht

en ons in de duisternis

licht heeft gebracht.

 

Gelukkig de mens

die Hem kan verstaan

die ons in die menselijkheid

voor is gegaan.

 

Henk Jongerius OKG 520

 

Gebed

 

Eeuwige,

Gij die ons tijd van leven geeft:

schenk ons vertrouwen in uw woorden

en doe ons wegen vinden

die naar vrede voeren;

zend ons uit van hier waar wij wonen

om elkaar in alle eenvoud te dienen

en op te bouwen tot een gemeenschap;

dan wordt het leven goed

voor uw Aangezicht,

vandaag en al onze dagen

tot in eeuwigheid.

Amen.

 

 

 

 

 

 

 

Zondag van de zelfverloochening, Zondag na Pinksteren 7

(deze zondag ligt het dichtst bij 22 juni, dat is dit jaar 20 juni a.s.)

 

Het is goed om op deze zondag –en daarna- te bedenken dat het hier niet handelt om iets bijkomstigs, maar om een basismotief van de christelijke godsdienst als het gaat om de verhouding tot andere mensen. Dat zijn er twee: naastenliefde en ootmoed.

Ook in de joodse moedergodsdienst komen we deze normen tegen in de ethiek van de Tora en wel in radicale vorm, herleid tot de absolute wil van God. De normen kregen de functie van rituele geboden; namelijk om de nabijheid van God en een leven ’voor zijn Aangezicht’ mogelijk te maken. Deze praktijk heeft het oerchristendom niet voortgezet.

Wel ontstaan de christelijke sacramenten en symbolische handelingen die van groot belang zijn voor het leven van de vroege Kerk, die bestaat uit joden en heidenen. In de woorden van Jezus en in het oerchristendom vinden we radicaliserende tendensen, maar die gaan gepaard met een tolerantie ten opzichte van overtredingen van normen. Er is een gedragspraktijk van verzoening, vergeving en aanvaarding van de mens zoals die echt is.

 

Vorige zondag ging het om die vergeving, niet als een gemakkelijk middel om het oude leven te kunnen voortzetten, maar om voortaan een leven naar Gods bedoeling voort te zetten.

Ook Israël was diep overtuigd van Gods liefde voor zijn volk, die maakt dat Hij een God is van goedheid en barmhartigheid. Psalm 103 zegt: Hij vergeeft alle zonden. Dat heeft grote consequenties voor ons mensen en wij dienen dit te beseffen wanneer we iedere zondag opnieuw gemeenschappelijk onze schuld belijden, dat wil zeggen, uitspreken voor God en voor elkaar. En niet alleen dat, maar ook het goede dat we hebben nagelaten te doen.

 

In de praktijk van het leven brengen we weinig of niets hiervan terecht, tenzij we willen en kunnen voldoen aan het motief van deze zondag, de ootmoed. Je kunt dat begrip ook omschrijven met: afzien van status, zelfverloochening, jezelf niet hoger achten dan een ander, niet hoogmoedig zijn.

In het evangelie van vandaag staat de navolging van Jezus centraal:

 

Wie mij navolgen wil, die verloochenen zichzelf, neme dagelijks zijn kruis op en volgen mij. Want wie zijn leven zal willen behouden, zal het verliezen, maar wie zijn leven verliest om mijnentwil, zal het behouden. (Lucas9, 22-24).

 

Er is in het NT sprake van een dubbele radicalisering, zowel in de richting van een consequente strengheid, als ook in de richting van een vergevingsgezindheid die alles overtreft. Het vormt de ontplooiing van mogelijkheden die aanwezig waren in de joodse traditie waaruit Jezus leefde.

Naastenliefde die zich uitstrekt tot vreemdelingen, groepen vijanden en zondaren is alleen op te brengen als we bereid zijn in ootmoed de ander te zien zoals je zelf wilt dat je gezien wordt. Het NT legt er de nadruk op dat ootmoed gestalte moet krijgen op basis van wederkerigheid, (verg. 1 Petrus, 5,1-7).

Het oerchristendom dat leefde met verhoogde normen, die de menselijke mogelijkheden praktisch te boven gaan, plaatste in het midden van de Bergrede het Onze Vader, met de bede om vergeving en de uitgesproken bereidheid hen te accepteren die niet kunnen voldoen aan de gestelde eisen.

 

Gelukkig de mens

Gelukkig de mens

die arm is van geest

en rijk aan barmhartigheid

wonden geneest.

 

Gelukkig de mens

die droefheid ontmoet

en door zijn blijmoedigheid

wonderen doet.

 

Gelukkig de mens

die zuiver van hart,

gewapend met eerlijkheid

eigenwaan tart.

 

Gelukkig de mens

die niet eerder zwicht

tot hij in gerechtigheid

vrede hier sticht.

 

Gelukkig de mens

die dit heeft volbracht

en ons in de duisternis

licht heeft gebracht.

 

Gelukkig de mens

die Hem kan verstaan

die ons in die menselijkheid

voor is gegaan.

 

Henk Jongerius OKG 520

 

Gebed

 

Eeuwige,

Gij die ons tijd van leven geeft:

schenk ons vertrouwen in uw woorden

en doe ons wegen vinden

die naar vrede voeren;

zend ons uit van hier waar wij wonen

om elkaar in alle eenvoud te dienen

en op te bouwen tot een gemeenschap;

dan wordt het leven goed

voor uw Aangezicht,

vandaag en al onze dagen

tot in eeuwigheid.

Amen.

 

 

 

 

 

*